Thứ ba, 29/1/2013 | 07:59 GMT+7
|
Thứ ba, 29/1/2013 | 07:59 GMT+7

Tết quê ngày ấy

Cứ mỗi lần Tết đến, lòng tôi lại trào dâng một nỗi nhớ nhung khôn tả. Nhớ về quê hương, nơi chôn nhau cắt rốn. Tôi nhớ về những kỷ niệm tuổi thơ gắn với ngày Tết cổ truyền của dân tộc. Những kỷ niệm ấy thật đậm chất dân dã.

Tết quê ngày ấy cũng đã xa lắm rồi, thời còn đan xen những năm tháng chiến tranh và hòa bình. Những cái Tết bình dị nhưng để lại ấn tượng sâu đậm trong ký ức tuổi thơ của tôi.

Ở quê, cứ tháng mười một ta, tiết trời rét lắm. Vụ mùa vừa thu hoạch xong, ngoài đồng ruộng trơ những gốc rạ. Chỉ có bọn trẻ chăn bò và thỉnh thoảng bắt gặp vài người đi bắt ốc, mò cua ở những chân ruộng.

Bãi mía đã đến mùa thu hoạch. Ngày nào cũng tấp nập người đi chặt mía, gánh kìn kìn leo qua bờ đê về sân kho hợp tác. Tiếng che kẹo mía ù ù nghe thật vui tai. Những chảo mật sôi sùng sục tỏa mùi thơm ngào ngạt khắp làng trên xóm dưới. Bã mía phơi đầy dọc bờ đê. Mùa nấu mật cũng là mùa hái đậu ve. Những trái đậu ve nầy nẫy, hạt to tròn, trắng bóc. Trẻ con đi cắt cỏ hoặc chăn bò, chiều về thế nào trong túi áo cũng đầy những đậu hái trộm ở ngoài bãi. Chúng kiếm những que nứa chẻ nhỏ, xâu thành từng xâu, nhúng vào chảo mật đang sôi, thế là được một món "kẹo" độc nhất vô nhị, bây giờ về quê có bói cũng không ra.

Ở những góc khuất đường làng và trong những gian nhà kho bỏ trống, bọn trẻ bắt đầu trò chơi đánh đáo ăn tiền. Đó là những dấu hiệu cho hay Tết đang đến gần.

Tết ở quê tôi không có hội. Các cụ bảo ngày xưa thì có đấy. Nhưng bây giờ đình chùa phá hết cả rồi, gạch thì để xây trụ sở hợp tác xã, gỗ thì làm hầm chữ A tránh bom đạn Mỹ, có muốn hội thì cũng chẳng biết tổ chức ở đâu. Năm nào cũng như năm nào, chỉ thấy mấy trò dân dã đánh đu, cờ người, cờ thẻ, xôm nữa thì diễn tích tuồng xưa như Trưng Trắc, Trưng Nhị. Một lần xem vở diễn ở sân kho, cứ nhớ mãi cái chi tiết bố tôi trong vai hề cùng ông Chung Hân, kéo cái quần lụa thùng thình mà vỗ đùi đánh "đét" một cái rồi ca "Nghĩ đùi mà ngán cho đùi, chơ đùi người ta thì trắng, còn đùi mình thì đen thụi thùi thui". Mới đó mà các cụ diễn viên nông dân ngày ấy, có người đã thành thiên cổ rồi.

Tết đối với bọn trẻ, mong chờ ngóng đợi không chỉ để được ăn ngon, mặc đẹp mà còn được chơi đáo thỏa thích.

Ngày ấy, đồng tiền còn có giá. Người ta chi tiêu hàng ngày tính bằng xu, bằng hào. Cho nên, mỗi ván đáo người chơi chung vào cũng chỉ tính bằng xu. Chơi ván 5 xu là oách lắm rồi. Nhưng trẻ con ở thôn quê kiếm đâu ra tiền. Thế mà lại có cách đấy, kiếm những đồng tiền cổ làm vật trao đổi mua bán. Ngày ấy, tiền cổ không hiểu ở đâu ra mà nhiều thế. Có khi cuốc xới ngoài vườn cũng nhặt được tiền. Mẹ tôi bảo đất ấy ngày xưa của địa chủ, họ chôn tiền cất giấu hồi cải cách đấy.

Tôi thuộc hạng kém cỏi, có khi chơi cả ngày, chẳng lời được xu nào mà mấy hào lì xì cũng bay vèo. Xóm tôi có mấy tay chơi có hạng như anh em Đường Trường, Mai Ới, … Con xu nằm ở vị trí hiểm hóc nào cũng xoáy chì cái vào ăn cho bằng được. Thật là điệu nghệ ! Nghề chơi cũng lắm công phu. Có người còn trau nghề đến nỗi, đặt thợ rèn đúc cho một con chì cái thật độc đáo, mỗi lần cắm vào đất dính như nhựa hoặc ném biều cứ như là có phép màu. Thấy mà mê.

Ôi! Tết quê của một thời thơ ấu, bình dị biết bao. Cho dù là cái trò chơi ăn tiền nhưng sao vẫn thấy vô tư, cái vô tư của con trẻ chứ không phải máu me, sát phạt theo kiểu cờ bạc như bây giờ. Ra giêng, hết Tết, chẳng còn ai chơi nữa. Lại đợi đến một cái Tết sang năm. Với tôi, chẳng bao giờ còn thấy được những cái Tết như thế nữa.

Lúc này, đã 12 giờ đêm, nồi bánh chưng nhà tôi đang sôi sùng sục. Đó là cái hương vị mà tôi cố níu giữ để các con tôi giữa bộn bề cuộc sống thời "a còng" còn hình dung được, Tết là thế đấy.

Từ ngày 15/1 đến hết 1/3, độc giả VnExpress có thể tham gia cuộc thi “Tết và tuổi thơ” để chia sẻ những cảm xúc, kỷ niệm ngày Tết bé thơ đầm ấm bên gia đình.
Sản phẩm dự thi có thể là bài viết, bộ ảnh tự chụp có chú thích đầy đủ hoặc clip với thuyết minh bằng tiếng Việt, nội dung chia sẻ về ngày Tết tuổi thơ. Thời gian nhận bài dự thi bắt đầu từ ngày 15/1. Mỗi tác phẩm dự thi thể hiện dưới dạng bài viết (tiếng Việt, có dấu, dài 200-1.000 từ) hoặc file ảnh định dạng JPEG hay JPG, có thể qua chỉnh sửa bằng phần mềm nhưng không lồng ghép thành dạng album, không để viền bo trên ảnh, bắn chữ rối mắt hoặc logo của studio. Ảnh phải có chiều ngang tối thiểu từ 300 pixel trở lên, có chú thích rõ ràng, dễ hiểu. Đối với bài dự thi là clip, video, phải có chất lượng hình ảnh, âm thanh rõ ràng.

Cuộc thi kéo dài trong 6 tuần từ ngày 15/1 đến hết 1/3 trên trang tin Gia đình - Sức khỏe của VnExpress. Cuối chương trình, 3 bài dự thi do Ban giám khảo sẽ được trao giải chung cuộc nhất, nhì và ba. Tổng trị giá giải thưởng chương trình hơn 40 triệu đồng. Trong đó, độc giả đoạt giải nhất nhận được 15 triệu đồng tiền mặt và một năm dùng sữa chua Vinamilk Probi miễn phí; giải nhì trị giá 10 triệu đồng và một năm dùng sữa chua Vinamilk Probi miễn phí; giải ba 5 triệu đồng cùng một năm sử dụng sữa chua Vinamilk Probi miễn phí. Một năm sử dụng sữa chua tương đương với 1 thùng (48 hộp) một tháng trong vòng 12 tháng.

Danh sách độc giả đoạt giải thưởng chung cuộc sẽ được công bố trên VnExpress.net sau khi cuộc thi kết thúc từ 10 đến 15 ngày. Ban tổ chức sẽ liên hệ trực tiếp với tác giả về địa điểm nhận thưởng. Chương trình được tài trợ bởi nhãn hàng Sữa chua Probi - Công ty cổ phần sữa Việt Nam (Vinamilk).

Độc giả bấm vào đây để tham gia.

Nguyễn Duy Xuân

Gửi câu hỏi tư vấn Tại đây.